Categorie: Uncategorized

Vind jij jezelf een beschaafd mens? Waarschijnlijk wel hè. En toch ervaart 98% van ons wel eens onbeschaafd gedrag van een ander. Die ander vindt zichzelf vast ook niet onbeschaafd…

Het was een mooie, prikkelende start van de lezing van Gytha Heins afgelopen donderdag op editie 10 van Het Grootste Kennisfestival in Deventer. Op een heerlijke zonnige dag ging zij de diepte in op het onderwerp aanspreken. Met een boel boeiende cijfers.

Ongewenst gedrag

Wist je bijvoorbeeld dat maar liefst 78% van de werkenden ongewenst gedrag ervaart? Misschien denk je nu meteen aan iets seksueel overschrijdends. Maar veel vaker gaat ongewenst gedrag over kleine dagelijkse ergernissen. Over klagen, de kantjes ervan aflopen, neerbuigend praten over een collega, incompetentie of ja zeggen en nee doen.

En dan kijken we allemaal naar elkaar. En vragen ons af waarom de ander er niks van zegt. Het MT, de projectleider, HR, allemaal zouden ze in actie moeten komen. Zeggen we, terwijl we zelf opvallend stil blijven.

Waarom zegt niemand er wat van?!?

Het is simpel te verklaren. We zijn bang. Om op dat aanspreken afgerekend te worden. We willen goede relaties niet beschadigen. De ander geen gezichtsverlies bezorgen. Misschien keurt de ander onze input wel af. Of we geloven dat het toch geen zin heeft; ze luisteren toch niet.

Dat zijn nou net de dingen, die je niet oplost met de alom bekende feedbackregels. Met weer een cursusje. 92% van de Nederlanders zegt die regels al lang te kennen. Het zit dus niet in vaardigheden. Maar waar zit het dan wel in. Wat kunnen we doen om die 78% ongewenst gedag te verminderen?

Irritatie is informatie

Gytha geeft aan dat je af en toe een beetje irriteren aan je collega erbij hoort. Dat je dat niet altijd op hoeft te lossen. Ze zegt ook: “Irritatie is informatie”. Als je irritatie voelt bij jezelf of ziet bij de ander, is het een interessant moment om te onderzoeken. Op zoek te gaan naar de behoefte die eronder ligt.

We maken daarbij vaak 3 denkfouten. De eerste is dat we denken te moeten kiezen. Of de waarheid vertellen of de relatie goedhouden. Terwijl dat best hand in hand kan gaan. De tweede is de schuldvraag. We geven de ander de schuld. En als derde geloven wij dat onze eigen intentie goed is en die van de ander niet. Maar dan zou de ander dus geen beschaafd mens zijn. En als we heel eerlijk zijn, weten we ook wel dat dat niet waarschijnlijk is.

Hoe dan wel?

Wat kun je dan wel doen? Hoewel Gytha eigenlijk niet in de toolboxen en standaard oplossingen gelooft, is de vraag van haar klanten toch altijd of ze nog wat tips heeft. Ze sluit haar lezing af met deze drie:

1. Zeg niet wat alleen wat je wilt zeggen maar stel vragen. Achterhaal wat de intentie is van degene waar je je aan irriteert.
2. Deel observaties, geen interpretaties. Wat deed de ander echt, zonder jouw daarop geplakte interpretatie.
3. Deel niet alleen wat je stoort, maar ook waarom het je stoort.

En dan zijn we stiekem toch een beetje terug bij de feedbackregels. Nu is de kunst dus om er niet langer over te praten maar het gewoon te gaan doen. Vanuit oprechte interesse elkaars behoeften onderzoeken en kijken of je elkaars intentie kunt gaan begrijpen. Zodat we ons niet meer radeloos hoeven af te vragen, “waarom zegt niemand er wat van?”. Laten dat nou net de twee boeken van Gytha zijn. 🤓

Vlak voor de zomervakantie hadden we onze 2e opleidingsdag voor de RebelMaster opleiding. Wat is het fijn om een groep mensen te trainen waar ik me mee verbonden voel. Die onze kernwaarden deelt. Die, net zo als wij, gelooft in ontwikkeling, in altijd blijven leren en in open staan voor nieuwe ervaringen en zienswijzen. Eén van de deelnemers wist het mooi te verwoorden. “We hebben allemaal een growth mindset.”Wij begonnen allemaal te knikken. Kennen het principe en geloven er in. Jij nog niet? Ik deel graag met je wat die growth mindset is en waarom het zo klopt met onze Rebelmethode. En dan geef ik je ook meteen een paar tips om (nog meer) een growth mindset te creëren.

 

Growth en fixed mindset

Heel simpel gezegd geloven mensen met een growth mindset dat je zelf controle hebt over je ontwikkeling. En dat je in principe alles kunt leren. Als je het maar wilt. Carol Dweck van Stanford University begon er zo’n 30 jaar geleden onderzoek naar te doen. Ze keek naar het verschil tussen mensen met die growth mindset en mensen met een fixed mindset, die geloven dat je wordt geboren met een bepaalde intelligentie en dat je het daarmee moet doen. En ze achterhaalde interessante dingen. Bijvoorbeeld dat de hersenactiviteit van mensen met een growth en een fixed mindset enorm verschilt wanneer ze een fout maken. Mensen met een growth mindset zien falen als een kans. Ze willen leren hoe ze het de volgende keer beter kunnen doen. Mensen met een fixed mindset willen het vooral niet nog een keer proberen. Ze kunnen iets of ze kunnen het niet. Het blijkt dat mensen met een growth mindset meer gemotiveerd zijn om te leren én beter presteren.

Kritische vragen

Eén van de kernwaarden van Rebelpoint is ontwikkelen. Het zal je dan ook niet verbazen dat wij geloven in die growth mindset. Maar op bepaalde vlakken vind ik em best ingewikkeld. Want geloof je met een growth mindset dan ook dat iedereen zich kan ontwikkelen tot professor? Volgens mij niet. Maar je gelooft wel dat je altijd nieuwe dingen kunt leren.

Ik geloof ook niet dat je met een growth mindset alles moet willen leren. Ik ben overtuigd van talentmanagement. Van focussen op waar je al goed in bent. En dat verder ontwikkelen. En dus ook dingen links laten liggen. Zo ben ik niet zo van de technologie. En word ik omringd door mensen die daar veel handiger in zijn dan ik. Dus laat ik het. Maar dat is een keuze. Het is niet de overtuiging dat ik het niet kan leren. Het is de overtuiging dat ik het niet hoef te leren.

 

Hoe vergroot je jouw growth mindset?

Staat muurvast wat jouw mindset is en is er niks meer aan te veranderen? Nee. Het goede nieuws is dat je jezelf kunt trainen om meer te denken vanuit een growth mindset. En dat is helemaal niet zo moeilijk. 2 simpele tips.

 

Verander je overtuigingen

Ik ben slecht in sport. Op de basisschool vertelde de juf mijn moeder al dat mijn motoriek te wensen overliet. Ik weet dan ook niet anders dan dat. Het werd bevestigd. Keer op keer. Schoolgym was een drama, jaren op handbal gezeten maar m’n vriend maakt nog grappen over hoe ik een bal gooi en na talloze pogingen heb ik het waterskiën ook maar opgegeven. En toch is die eerste zin, ik ben slecht in sport, niet waar. Mijn motoriek is niet optimaal, oké. Maar ik kan prima wandelen, hardlopen gaat me ook best goed af, ik ben een waterrat en na wat training zwom ik een openwatertocht. Pas op voor je eigen overtuigingen. Wat kun je echt niet en waarvan heb je jezelf overtuigd dat je het niet kunt?

 

Verander je taal

Na stap 1 is de kunst om ook te veranderen hoe je praat. Stop met vertellen wat je allemaal niet kunt. Stop met focussen op wat er allemaal niet goed gaat. Deze corona tijd geeft heel veel aanknopingspunten op dit vlak. Want ja, het is toch allemaal wel wat. En de omzet is naar beneden en het sociale contact ook en we kunnen van alles niet en oh, oh, oh, wat is het allemaal zwaar. Het kan echt anders. Corona heeft ons ruimte gegeven om stil te staan bij wat echt belangrijk is. Corona heeft gezorgd dat we allemaal online werken, dat het fileprobleem acuut is opgelost en dat de lucht frisser is dan jaren daarvoor. Overdreven positivo met een naïeve wereldblik? Misschien. Maar probeer het eens uit. Minder word je er in ieder geval niet van.